Ispitivanje zamora
U ispitivanju zamora, zamor materijala se izaziva kroz ciklično opterećenje sa odgovarajućom učestalošću ispitivanja. Ovo može uključivati ispitivanje pulsirajućeg opterećenja na zatezanje ili sabijanje, kao i ispitivanje naizmeničnog opterećenja sa komponentama zatezanja i sabijanja.
Otkazivanje materijala u ispitivanju na zamor se često dešava znatno ispod granica statičke čvrstoće.
Rezultati ispitivanja na zamor se obično prikazuju u obliku ciklusnih dijagrama naprezanja i opterećenja. Ovde je prikazan broj ciklusa do loma uzorka u odnosu na amplitudu cikličnih napona.
S jedne strane, ispitivanje na zamor se koriste za određivanje vrednosti karakteristika, a sa druge za određivanje veka trajanja.
Ispitivanja na zamor prema standardu Karakteristične vrednosti Zamor materijala Mašine za ispitivanje Druga ispitivanja
Ispitivanja na zamor prema standardu
| Short description | Standards |
|---|---|
| Metali | Termomehanički zamor (TMF) |
|
| Metali | Ispitivanje zamora niskog ciklusa (LCF) |
|
| Metali | Ispitivanje zamora (ispitivanje S-N krive) |
|
| Plastika | Fleksibilna pena | Ispitivanje udaranja sa konstantnim opterećenjem |
|
| Metali | Čelik za armiranje betona | Ispitivanje zatezanja, savijanja i zamora |
|
Zamor materijala
Zamor materijala je oštećenje ili kvar materijala ili komponente pod vremenskim promenljivim, često ponavljanim naponom.
Zamor materijala je uzrokovan plastičnom deformacijom, koja se u svom najmanjem obliku naziva mikroplastična deformacija. Ovo oštećenje može da raste sa stalnim naprezanjem (rast pukotina), što na kraju dovodi do definitivnog kvara materijala ili komponente.
Istraga mnogih slučajeva oštećenja dovodi do sledećih nalaza:
- Komponente koje su bile u upotrebi neko vreme bez ikakvih problema, mogu iznenada otkazati.
- Kvar nije uzrokovan jednim preopterećenjem.
- Kvar se dešava znatno ispod granica statičke čvrstoće.
- Opterećenje varira tokom vremena i često se ponavlja.
Vek trajanja ciklično naprezanih komponenti je ograničen. Stoga, pre nego što se kritične komponente implementiraju za njihovu predviđenu upotrebu, vrši se procena veka trajanja zamora, proračun zamornog veka ili ispitivanje zamora da bi se obezbedila procena trajnosti komponente (određivanje trajnosti).
