Ispitivanje zatezanja
Ispitivanje na zatezanje je metoda ispitivanja u okviru mehaničkog ispitivanja materijala, koja se koristi za određivanje karakteristika materijala. U zavisnosti od materijala, se ispitivanje koristi u skladu sa odgovarajućim industrijskim standardom za određivanje čvrtoće popuštanja, zatezne čvrstoće, deformacije pri lomu i drugih svojstava materijala.
U ispitivanju zatezanja uzorak materijala se napreže dok se ne slomi. Primenjena stopa deformacije mora biti niska, tako da rezultat nije izobličen. Tokom ispitivanja na zatezanje mere se sila i istezanje uzorka.
Pored merenja tvrdoće , ispitivanja zatezanja su jedno od najčešće izvođenih ispitivanja u mehaničkih ispitivanjih materijala. Koriste se za karakterizaciju ponašanja čvrstoće i deformacije pod zateznim opterećenjem.
Aplikacije Razlikovanje po opterećenju Razlikovanje po materijalima Ispitivanja zatezanja po ISO & ASTM Mašine za ispitivanje Druga ispitivanja
Ispitivanje zatezanja – svrha i značenje
Ispitivanja zatezanja se izvode
- Na mašinski obrađenim tankim uzorcima za određivanje ponašanja materijala pod jednoosnim zateznim opterećenjem ravnomerno raspoređenim po poprečnom preseku
- Na uzorcima sa zarezima za simulaciju višeosnih naponskih stanja — ispitivanje zatezanja u zarezu
- Na proizvodima kao što su žice, pređe, filmovi, konopci, oblikovani elementi, komponente i sklopovi komponenti – koji se u daljem tekstu nazivaju uzorcima.
Tokom ispitivanja zatezanja ispituje se ponašanje materijala
- Pod stalno rastućim (glatkim) opterećenjem – klasično kvazi-statičko ispitivanje zatezanja
- Pod stalnim statičkim opterećenjem – ispitivanje na zatezanje puzanja
- Pod naizmeničnim opterećenjem za određivanje krive cikličnog naprezanja i deformacije—LCF (niskociklični zamor)
- Na temperaturi okoline (10 do 35 °C)
- Na povišenim temperaturama (preko 1000 °C)
- Na niskim temperaturama (do -269 °C)
- Pri veoma malim brzinama ispitivanja— ispitivanje puzanja, ili takođe
- Pri povišenim brzinama ispitivanja – ispitivanje zatezanja velikom brzinom
Karakteristične vrednosti određene ispitivanjem zatezanja su
- Osnova za proračun i dimenzionisanje statički opterećenih komponenti i konstrukcija
- Potrebno za karakterizaciju ponašanja materijala u procesu obrade
- Koristi se tokom kontrole kvaliteta za određivanje ujednačenosti proizvodnje
- Koristi se prilikom izbora materijala za poređenje materijala i uslova materijala
Diferencijacija ispitivanja zatezanja prema vremenskom napredovanju opterećenja
Uopšteno govoreći, pravi se razlika između ispitivanja zatezanja sa statičkim, kvazistatičkim, cikličnim i udarnim opterećenjem.
Obično se smatra da je opterećenje statično kada je materijal podvrgnut neaktivnom konstantnom opterećenju. U klasičnom ispiitvanju zatezanja opterećenje se stalno povećava i primenjuje se glatko (kvazistatično). Gornja granica za kvazistatičke metode ispitivanja leži pri brzini deformacije od približno 10-1s-1, stoga maksimalno povećanje (npr. deformacije) ne može biti veće od 0,1 % u sekundi.
Ispitivanje puzanja, ispitivanje zatezanja puzanja
Kvazistatičko ispitivanje zatezanja (destruktivno)
Ispitivanje zateznog udara
Razlikovanje ispitivanja zatezanja prema materijalu koji se ispituje
Ispitivanje zatezanja je standardizovana procedura ispitivanja materijala, koja podleže različitim zahtevima u zavisnosti od materijala/industrije.
Naši stručnjaci iz industrije znaju ove zahteve i rado će vam pomoći u konfiguraciji sistema za ispitivanje kako bi zadovoljili vaše individualne potrebe ispitivanja.
Na sledećoj listi ćete naći primere različitih opisa zateznih ispitivanja u širokom spektru industrija.
Važna standardizovana ispitivanja zatezanja prema ISO i ASTM
| Short description | Standards |
|---|---|
| Papir i karton | Ispitivanje čvrstoće u vlažnom stanju / ispitivanje zatezanja u vlažnom stanju |
|
| Guma i elastomeri | Ispitivanje zatezanja |
|
| Tekstil | Niti, prediva, kanap | Ispitivanja zatezanja |
|
| Plastika | Ispitivanje zatezanja |
|
| Plastika | Folije | Ispitivanje zatezanja |
|
| Metali | Ispitivanje zatezanja (temperatura okoline) |
|
| Papir i karton | Ispitivanje zatezanja u suvom stanju |
|
| Plastika | Ispitivanje zatezanja |
|
| Metali | Ispitivanje zatezanja (povišena temperatura) |
|
| Kompoziti | Ispitivanje zatezanja |
|
| Kompoziti | Ispitivanje zatezanja |
|
| Metali | Ispitivanje zatezanja (povišena temperatura) |
|
| Papir | Papirne maramice | Vlažna zatezna čvrstoća |
|
| Papir | Maramica | Ispitivanje zatezanja u suvom stanju |
|
| Plastika | Folije | Ispitivanje zatezanja |
|
| Metali | Ispitivanje zatezanja (temperatura okoline) |
|
| Plastika | Ispitivanje zatezanja pri visokim stopama deformacije (ispiitvanje zatezanja velikom brzinom) |
|
| Plastika | Cevi | Zatezna svojstva |
|
